Ợ nóng, ợ chua là triệu chứng phổ biến của các bệnh lý về đường tiêu hóa, có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu không được xử lý kịp thời. Hiểu rõ nguyên nhân và cách phòng tránh sẽ giúp bạn bảo vệ tốt hệ tiêu hóa của mình.

1. Ợ Nóng, Ợ Chua Là Gì?

Ợ nóng, ợ chua là hiện tượng axit trong dạ dày trào ngược lên thực quản, gây cảm giác nóng rát ở vùng ngực và cổ họng. Người bệnh có thể cảm thấy vị chua, đắng trong miệng kèm theo cảm giác tức ngực, khó chịu, đặc biệt sau khi ăn hoặc khi cúi người, nằm xuống.

2. Nguyên Nhân Gây Ợ Nóng, Ợ Chua

Ợ nóng, ợ chua có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm thói quen sinh hoạt, bệnh lý tiêu hóa và sự thay đổi nội tiết trong thai kỳ.

2.1. Nguyên Nhân Do Thói Quen Sinh Hoạt

• Ăn quá no, tiêu thụ nhiều thực phẩm béo: Khi dạ dày chứa quá nhiều thức ăn, quá trình tiêu hóa bị chậm lại sẽ làm tăng áp lực trong dạ dày. Điều này có thể khiến axit trào ngược lên thực quản, gây ra cảm giác nóng rát.
• Sử dụng thực phẩm kích thích dạ dày: Các món cay nóng, rượu bia, nước có gas, trà đặc hay bạc hà có thể làm tăng tiết axit, gây trào ngược và khó tiêu.
• Tập luyện sai cách: Một số bài tập như gập bụng, đẩy tạ, chạy bộ cường độ cao hoặc trồng cây chuối có thể gây áp lực lên dạ dày, làm tăng nguy cơ trào ngược axit.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như NSAIDs (thuốc chống viêm không steroid) và glucocorticoid có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, gây rối loạn tiêu hóa và dẫn đến ợ nóng.

2.2. Nguyên Nhân Do Bệnh Lý Tiêu Hóa

• Trào ngược dạ dày - thực quản: Khi cơ thắt thực quản dưới hoạt động kém hiệu quả, axit dạ dày dễ dàng trào ngược lên trên, gây nóng rát, tức ngực, đầy bụng, buồn nôn.
• Viêm loét dạ dày - tá tràng: Lượng axit dư thừa trong dạ dày có thể gây tổn thương niêm mạc, khiến quá trình tiêu hóa bị rối loạn và dẫn đến hiện tượng trào ngược.
• Ung thư dạ dày: Nếu ợ nóng, ợ chua đi kèm với triệu chứng sụt cân nhanh, chán ăn, đau bụng dữ dội, bạn nên đi khám ngay để kiểm tra nguy cơ ung thư dạ dày.
• Sỏi mật: Khi túi mật gặp vấn đề, khả năng tiêu hóa chất béo sẽ suy giảm, gây đầy bụng, buồn nôn và tăng nguy cơ trào ngược axit.

2.3. Nguyên Nhân Do Thai Kỳ

Theo thống kê có khoảng 80% phụ nữ mang thai gặp tình trạng ợ nóng, đặc biệt trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Nguyên nhân chính là do sự thay đổi nội tiết và sự phát triển của thai nhi.

• Thay đổi nội tiết: Khi mang thai, hormone progesterone tăng cao, làm giãn cơ thắt thực quản dưới và làm chậm quá trình tiêu hóa. Điều này khiến thức ăn bị ứ đọng lâu trong dạ dày, tạo khí và axit, gây trào ngược.
• Sự phát triển của thai nhi: Vào giai đoạn cuối thai kỳ, tử cung mở rộng, chèn ép lên dạ dày, làm tăng áp lực nội tạng và đẩy axit trào ngược lên thực quản. 

3. Khi Nào Cần Đi Khám Bác Sĩ?

• Mặc dù ợ chua, ợ nóng có thể chỉ là tình trạng tạm thời, nhưng nếu gặp các triệu chứng sau, bạn nên đi khám sớm:
• Ợ nóng kéo dài hơn 2 lần/tuần, không thuyên giảm dù đã thay đổi thói quen ăn uống.
• Gặp các triệu chứng buồn nôn, nôn, đau bụng, khó nuốt, sụt cân, mất cảm giác ngon miệng.
• Đau tức ngực hoặc đau lan ra lưng, cổ, có thể bị nhầm lẫn với bệnh tim mạch.
• Đã dùng thuốc nhưng không cải thiện.

4. Cách Khắc Phục Tình Trạng Ợ Chua, Ợ Nóng

Để khắc phục tình trạng ợ chua, ợ nóng bạn nên kết hợp thực hiện các biện pháp như sau:

4.1. Cải Thiện Thói Quen Ăn Uống

• Không nên ăn quá no mà chỉ ước chừng khoảng 60% khẩu phần, kết hợp thêm các bữa ăn phụ để giảm bớt áp lực cho hệ thiêu hóa và hạn chế tình trạng trào ngược axit dạ dày.
• Nên chú ý ăn uống đúng giờ để dạ dày có thể hoạt động theo nhịp sinh học ổn định, tránh bị kích thích tăng tiết axit quá mức.
• Hạn chế thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, nước có gas, rượu bia, cà phê.
• Không nằm ngay sau khi ăn, nên giữ tư thế thẳng khoảng 2 - 3 giờ.

4.2.  Giảm Căng Thẳng, Lo Âu

Áp lực về mặt tâm lý, căng thẳng sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tiêu hóa và gián tiếp dẫn đến các triệu chứng ợ chua, ợ nóng. Vì vậy, bạn nên thiền, yoga và kết hợp nghỉ ngơi thư giãn cũng là một cách cách giảm ợ nóng và cải thiện sức khỏe hiệu quả.

4.3. Kiểm Tra Sức Khỏe Định Kỳ

Khám sức khỏe định kỳ giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây ợ nóng, ợ chua và đưa ra phương án điều trị phù hợp. Việc tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng thuốc đúng chỉ định sẽ giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng này.

Nếu triệu chứng ợ nóng, ợ chua kéo dài, đừng chủ quan! Hãy đến ngay Bệnh viện Đa khoa Hà Thành để kiểm tra và điều trị dứt điểm. Sức khỏe tiêu hóa tốt hơn, cuộc sống cũng nhẹ nhàng hơn!

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HÀ THÀNH

• Địa chỉ: 57-59-61-63 Vũ Thạnh - Ô Chợ Dừa - Đống Đa - Hà Nội
• Điện thoại: (024) 3765 5599
• Zalo: 0912626969
• Email: info@benhvienhathanh.vn
• Facebook: facebook.com/benhvienhathanh
• Website: benhvienhathanh.vn